Familieopstellingen als wegbereider van de vrede

Ik beschouw familieopstellingen als wegbereider van de vrede

  • in de familie `
  • in het openbare leven, in bedrijven en in de beroepsuitoefening 
  • tussen volkeren en andere grote groepen, zoals bijvoorbeeld de religies

Wat houden familieopstellingen in?

Zoals de naam al zegt, wordt bij familieopstellingen een familie opgesteld. In een grotere groep kiest een deelnemer representanten uit voor de afzonderlijke leden van zijn familie en zet ze volgens zijn innerlijke gevoel in relatie tot elkaar. Daarna is hij meestal verrast omdat ze anders ten opzichte van elkaar staan dan hij zich dat had voorgesteld. Dat is de uiterlijke of zichtbare gang van zaken.

Tegelijkertijd blijkt dat deze representanten zich als de personen voelen die ze representeren, zonder dat ze iets van hen weten. Soms krijgen ze zelfs hun symptomen, ze krijgen bijvoorbeeld ineens ademhalingsproblemen en spreken op dezelfde wijze en met dezelfde woordkeus. Dat wil zeggen dat ze uit hun eigen geestelijk veld naar een ander gewisseld zijn en dat ze vanaf dat moment tot dat veld zouden behoren. Daarom moet er voor de representanten na een opstelling tijd overheen gaan en ze moeten een bijzondere krachtsinspanning leveren om weer in hun eigen geestelijke veld terug te keren.

De achtergronden

Hoezo stelt iemand zijn familie in zo’n groep op? Omdat er in zijn familie een probleem bestaat, dat hij met behulp van de familieopstelling wil oplossen.

Wat zijn de achtergronden, die in de regel tot problemen leiden? Ik vat ze hier kort samen. Deze inzichten zijn het resultaat van observatie en ervaring gedurende tientallen jaren. Ze zijn hoofdzakelijk terug te voeren op twee “on-ordeningen” in de familie. Ik spreek hier allereerst van de familie. Het is echter duidelijk geworden dat deze ordeningen op de zelfde wijze voor alle menselijke relaties gelden, zelfs voor de relaties tussen de volkeren, landen en religies. En ook in bedrijven, in de beroepsuitoefening, op het gebied van de gezondheid en bij alle successen en mislukkingen, van welke aard dan ook.

De beide grondordeningen of wetten die beslissend zijn voor succes en mislukking, zijn:

  1. Ieder heeft het zelfde recht om er bij te horen 
  2. Ieder heeft een plaats in zijn groep die afhangt van de tijdspanne die hij tot deze groep behoort. In deze zin bestaat er een hiërarchische oorsprongsordening.

Hoe komt het dat deze wetten veronachtzaamd worden?

  1. Ze zijn verregaand onbekend 
  2. Als drijvende kracht staat ons geweten hen in de weg.

Wat is het gevolg?

Het revolutionaire dat aan het licht komt bij familieopstellingen vereist een nieuwe oriëntering op alle niveaus van het bewustzijn en van het handelen.

Nu ga ik weer terug naar de familieopstellingen.

De geestelijke dimensie

In de loop van de tijd is duidelijk geworden dat de begeleider van een opstelling maar weinig hoeft te weten over de familie van zijn cliënt of over zijn problemen op welk gebied dan ook. Hij stelt vaak alleen maar een representant voor hem op of voor zijn probleem.

Deze laat zich, zonder dat hij iets van hen weet, door een innerlijke beweging leiden, zonder eigen bedoeling, zonder over ze na te denken, zonder vrees voor hetgeen aan het licht zal komen. Hij wordt daarbij in bezit genomen door een geestelijke kracht. Hij ervaart dat hij deze kracht dient. Uit zijn bewegingen blijkt, of nog andere representanten erbij genomen moeten worden. Bijvoorbeeld als de representant van de cliënt naar de grond kijkt, dan weet de opstellingsleider dat een representant op zijn rug voor de representant van de cliënt op de grond moet gaan liggen. Deze representant representeert een dode waar de cliënt naar toe wil. Ook deze representant en alle andere die er nog bij moeten komen, laten zich door een beweging leiden die van binnen komt en die ze meeneemt, zonder rekening te houden met hun innerlijke beelden, voorliefdes en angsten.

Wat is het resultaat? Ten slotte worden degenen die elkaar eerst in de weg stonden, op zo’n manier bij elkaar gebracht dat ze in harmonie met elkaar komen, hoe onverzoenlijk ze ook schenen, zoals bijvoorbeeld dader en slachtoffer. Er ontstaat dus een vredesbeweging onder invloed van de krachten die in de afzonderlijke representanten werken en deze sturen en leiden. Dat lukt echter alleen als alle betrokkenen, de opstellingsbegeleider inbegrepen, geen eigen bedoeling hebben en niet beïnvloed worden door hun bestaande waardevoorstellingen over wat goed en juist is, in tegenstelling tot wat slecht en verkeerd is.

Dat wil zeggen dat deze bewegingen zich onafhankelijk van de richtlijnen van het geweten voordoen. Datgene wat onder invloed van het geweten tegenover elkaar stond, voegen deze bewegingen op een hoger niveau tezamen.

Hier ben ik bij het eigenlijke punt aangekomen dat aan het licht brengt, hoe familieopstellingen tot een vredesbeweging werden en ook aan het licht brengt hoe familieopstellingen ook diep zittende en langdurige conflicten kunnen overwinnen, op een wijze die elkaar bestrijdende groepen en personen blijvend met elkaar kan verzoenen.

Het goede geweten

Wat ik hier nader verklaar, stoot in het begin meestal op grote weerstand want het gaat hier om het afscheid van het goede geweten. Daarom weet ik niet hoeveel ik erover zeggen mag. Het goede geweten gold tot nu toe als ons hoogste goed, ja als gods stem in onze ziel die we overal en altijd moeten volgen, ook als hij het allerlaatste van ons eist en over leven en dood beslist, zowel in dit leven als in een later leven na onze dood.

Via de familieopstellingen en mijn consequente toepassing van de fenomenologische methode op het geweten, kwam aan het licht dat ieder mens een eigen goed geweten heeft. Ten gevolge daarvan ontstaan de kleine en grote confl icten bijna allemaal uit de strijd tussen twee verschillende gewetens om dominantie en ook bijna alle oorlogen. Wat leidt tot blijvende vrede? De overwinning van het eigen goede geweten door de erkenning van de andere goede gewetens dat ze gelijkwaardig zijn. Zij leidt tot mensenliefde aan de grenzen van ons goede geweten voorbij, in overeenstemming met een geestelijke beweging die met alles instemt zoals het is, omdat het van haar komt, zonder onze onderscheidingen van goed en kwaad of god welgevallig of door hem verworpen.

De andere god

Hier moeten we stilstaan bij een fundamenteel gegeven. Elke groep met het eigen, haar gemeenschappelijk geweten, heeft tegelijkertijd zijn eigen god, de god van het geweten. Daarom worden bijna alle conflicten in naam van twee verschillende goden uitgevochten, van de goden van twee verschillende gewetens. Soms dragen deze goden de namen van twee verschillende wereldbeschouwingen, zoals bijvoorbeeld democratie of communisme. Ook zij treden op met een claim en aanspraak op waarheid die niet onderdoet voor de pretentie van religies met ieder hun eigen god. Ook zij hebben het gevoel dat ze het recht aan hun zijde hebben tegenover andere wereldbeschouwingen en religies en houden zich voor beter. Ook zij rechtvaardigen met hun god de strijd tegen andere wereldbeschouwingen. Zoals alle dodelijke conflicten komen ook zij uit het eigen goede geweten en doen niet onder voor religieuze oorlogen.

Bestaat er een universele kracht die aan de gewetensgoden voorafgaat, voorbij aan de grenzen van de afzonderlijke goede gewetens? Een universele kracht die met alle mensen op gelijke wijze instemt zoals ze zijn, omdat allen uit deze kracht ontspringen?

Bij familieopstellingen zoals ik ze hier heb beschreven, openbaart zij zich in de bewegingen van de representanten, zolang en voor zover zij zelf tijdens de opstelling in harmonie blijven met deze beweging, die hen in haar greep houdt.

Het nieuwe bewustzijn

Hier wordt duidelijk: Blijvende vrede verkrijgen we met een ander bewustzijn. Hij begint in de ziel. Alle andere vredesinspanningen blijven tijdelijk, vaak alleen maar omdat de conflictpartijen uitgeput zijn.

Familieopstellingen leiden tot dit bewustzijn en tot een beweging naar vrede toe. De vrede die erkent dat alle mensen door de zelfde scheppende macht in het leven geroepen en in het leven gehouden worden. Dat betekent dat de vrede begint met een andere liefde, aan gene zijde van de grenzen van de verschillende gewetens. Om die reden is deze vredesbeweging in eerste instantie een geestelijke beweging, die iets achter zich laat wat haar eerst als het hoogste en kostbaarste goed scheen: haar goede geweten en ook de hun eigen, uitsluitend hen toegewende god.

Alleen in overeenstemming met deze beweging der liefde voor alles, zoals het is, lukt de vrede, die blijft.